"Bir mobil uygulamamız olsun" demek kolay, ama her işletmenin uygulamaya ihtiyacı yoktur. Bazen mobil uyumlu bir web sitesi aynı işi daha sade bir yolla görür; bazen de uygulama gerçekten farkı yaratır. Bu yazıda iki seçeneği karşılaştırıyor, karar verirken bakılacak ölçütleri ve uygulama yolunu seçersen seni bekleyen süreci genel hatlarıyla anlatıyoruz.
İkisi arasındaki temel fark
Mobil uyumlu bir web sitesi tarayıcıda açılır. Bir bağlantıya tıklayan herkes ona hemen ulaşır, ekrana göre kendini ayarlar ve arama motorlarında bulunabilir.
Mobil uygulama ise App Store ya da Google Play'den indirilip telefona kurulur. Ana ekranda kendi simgesi olur, kamera, konum ve bildirim gibi cihaz özelliklerini daha doğrudan kullanabilir.
İkisi birbirinin rakibi gibi görünse de aslında farklı işlere uygundur.
Karar kriterleri
Seçim yaparken şu soruları sırayla cevapla.
Kullanıcı ne yapacak, ne sıklıkla yapacak?
Bir restoran menüsüne bakmak ya da firmanın iletişim bilgisini bulmak, bir kez yapılan ve hızlı bitmesi gereken işlerdir. Böyle işlerde kullanıcıdan bir uygulama indirmesini beklemek zordur. Buna karşılık her gün kullanılan bir takip aracı, bir randevu ya da sipariş uygulaması, indirmeye değebilir.
Cihaz özelliklerine ihtiyaç var mı?
Anlık bildirim, çevrimdışı çalışma, kamera ile belge okutma ya da arka planda konum gibi özellikler uygulamanın güçlü olduğu alanlardır. Bunlara ihtiyacın yoksa uygulama yolunu seçmek için güçlü bir neden de yok demektir.
Kullanıcıya nasıl ulaşacaksın?
Web sitesine bir bağlantıyla, bir QR kodla ya da arama sonuçlarından gelinir. Uygulama için ise kullanıcının mağazada seni bulması, indirmeyi seçmesi ve kurması gerekir. Bu ek adım, bazı kullanıcıları kaybetmek anlamına gelebilir.
Hedef kitle kimler?
Müşterin tek seferlik bir ziyaretçi mi, yoksa düzenli kullanıcı mı? İşletmenin kendi çalışanları ya da saha ekibi için bir araç mı yapılıyor? Çalışanlar için yapılan iç araçlarda uygulama çoğu zaman daha mantıklıdır, çünkü kullanıcılar zaten belli ve kuruluma yönlendirilebilir.
Mobil uyumlu site ne zaman mantıklı?
Aşağıdaki durumlarda genellikle iyi bir başlangıçtır:
- Amaç tanıtım, bilgi vermek ya da iletişim kurmaksa
- Ziyaretçiler arama sonuçlarından ya da bir bağlantıdan geliyorsa
- Özel cihaz özelliklerine ihtiyaç yoksa
- Bütçe ve zaman sınırlıysa, önce fikri denemek istiyorsan
Birçok işletme için mobil uyumlu ve hızlı bir site, uygulamadan önce atılacak doğru ilk adımdır. İhtiyaç netleştikçe uygulama sonradan eklenebilir.
Uygulama ne zaman mantıklı?
Şu durumlarda uygulama yolu daha uygun olabilir:
- Kullanıcılar ürünü sık ve düzenli kullanıyorsa
- Bildirim, çevrimdışı kullanım ya da cihaz donanımı gibi özellikler işin merkezindeyse
- Kullanıcıyla kalıcı bir ilişki kurmak istiyorsan
- Çalışanlar ya da saha ekibi için özel bir araç geliştiriyorsan
Bazı durumlarda ana ekrana eklenebilen web uygulamaları da bir ara yol olabilir. Bu seçeneğin yetenekleri platforma ve cihaza göre değişir, bu yüzden ihtiyacına uygunluğu önce kontrol etmek gerekir.
Maliyet ve bakım yükü: genel mantık
Burada rakam vermiyoruz çünkü maliyet kapsama göre çok değişir. Ama mantığı bilmek karar vermeyi kolaylaştırır:
- Web sitesi tek bir yerde çalışır ve herkes aynı sürümü görür.
- Uygulama ise iOS ve Android için ayrı ayrı düşünülür; her biri için test ve yayın gerekir. Bunun nasıl yapılacağı, kullanılan teknik yaklaşıma bağlıdır.
- İşletim sistemleri düzenli güncellenir ve bu güncellemelerle birlikte uygulamanın da uyumlu tutulması gerekir.
- Mağazaların kuralları zamanla değişir; yeni bir sürüm yayınlamak için inceleme süreci gerekir.
Kısacası uygulama, yayınlandıktan sonra da bakım isteyen bir üründür. Web sitesinin de bakıma ihtiyacı vardır, ancak yükü genellikle daha hafiftir. Bu yüzden uygulama kararı verirken yayın sonrası güncelleme planını da bütçeye ve takvime dahil etmek gerekir.
Mağaza yayın sürecinin genel hatları
Uygulamayı geliştirmek, yayına almanın yalnızca bir parçasıdır. Süreç genel olarak şöyle ilerler:
- Mağazalarda geliştirici hesabı açılır
- Uygulama kaydı oluşturulur: ad, açıklama, ekran görüntüleri ve simge hazırlanır
- Gizlilik politikası ve veri kullanımıyla ilgili beyanlar doldurulur
- Uygulama incelemeye gönderilir
- İnceleme sonucunda uygulama onaylanır ya da düzeltme istenir
- Onaydan sonra yayınlanır
İnceleme süresi ve istenen düzeltmeler değişebilir; reddedilme de olabilir. Her güncelleme de benzer bir incelemeye girebilir. Bu yüzden yayın tarihini planlarken pay bırakmak gerekir. Mağazaların kuralları ve hesap şartları zamanla değiştiği için güncel şartları her zaman mağazanın kendi dokümanlarından kontrol etmek en doğrusudur.
Mağaza ve geliştirici hesabı işletme adına açılmalı
Bu, web sitesindeki alan adı konusuyla aynı mantıktır ve daha da önemlidir. Apple ve Google geliştirici hesapları işletmenin adına ve işletmenin yetkili e-postasıyla açılmalıdır. Çünkü:
- Mağazada görünen yayıncı adı hesaba bağlıdır
- Uygulamanın sahipliği hesapla birlikte gelir
- Hesap, uygulamayı geliştiren kişinin adına açılırsa çalışma ilişkisi bittiğinde uygulamayı taşımak ya da güncellemek zorlaşabilir
Kurumsal hesaplar için mağazalar işletmeyi doğrulamak adına belge ya da ek bilgi isteyebilir; bu doğrulama zaman alabilir. Bu yüzden hesap işini geliştirme başlamadan önce başlatmak iyi bir alışkanlıktır.
Küçük başla, sonra büyüt
Uygulama yolunu seçtiysen her özelliği ilk sürüme koymak zorunda değilsin. En kritik işi yapan küçük bir ilk sürümle yayına çıkmak, gerçek kullanıcılardan geri bildirim almanı sağlar. Sonraki sürümleri bu geri bildirime göre planlamak, tahminlere göre yapılan büyük bir ilk sürümden genellikle daha sağlıklıdır.
Aynı mantık web sitesi için de geçerlidir: önce sade ve hızlı bir site yayınlayıp ihtiyaç netleştikçe genişletmek mümkündür.
Karar için kısa liste
Hâlâ kararsızsan şu sorulara "evet" ya da "hayır" diye cevap ver:
- Kullanıcılar ürünü düzenli, sık kullanacak mı?
- Bildirim, çevrimdışı çalışma ya da cihaz donanımı vazgeçilmez mi?
- Kullanıcıların bir uygulama indirmesi gerçekçi mi?
- Yayından sonra güncellemeyi sürdürecek bütçe ve zaman var mı?
Çoğu cevap "hayır" ise mobil uyumlu bir site muhtemelen yeterli ve daha sade bir çözümdür. Çoğu "evet" ise uygulamayı ciddiyetle düşünmeye değer.
Son söz
Doğru seçim modaya değil, kullanıcının ve işinin ihtiyacına göre yapılır. Fikrini anlatırsan uygulama gerekip gerekmediğini birlikte değerlendirebiliriz; gerekmiyorsa bunu açıkça söylemekten çekinmeyiz. Kendi projen için konuşmak istersen bize yazabilirsin.