Web sitesi yaptırmak çoğu işletmeye bir kez yapılıp unutulan bir iş gibi görünür. Oysa sitenin işe yarayıp yaramayacağı, tasarım başlamadan önce verilen kararlara büyük ölçüde bağlıdır. Bu yazıda, bir ajansla ya da serbest çalışan biriyle yola çıkmadan önce kendi tarafında netleştirmeni önerdiğimiz konuları ve teklifleri karşılaştırırken sorabileceğin soruları topladık.
Önce hedefi ve kitleyi netleştir
Siteyi kim için yapıyorsun ve ziyaretçinin burada ne yapmasını istiyorsun? Bu iki sorunun cevabı, sayfa yapısından görsellerin seçimine kadar her şeyi belirler.
Sitenin tek bir ana işi olsun
Teklif istesin, seni arasın, adresini bulsun ya da ürünlerini incelesin. Hepsini aynı anda istemek çoğu zaman hiçbirini iyi yapamamak demektir. Ana işi seçersen sayfaların her biri o işe hizmet eder, ziyaretçi de ne yapacağını düşünmek zorunda kalmaz.
Ziyaretçiyi tanı
Siteni ziyaret edecek kişi bir tedarikçi mi, son kullanıcı mı, yoksa iş ortağı mı? Hangi sorularla geliyor, hangi dili kullanıyor? Müşterilerinin sana en sık sorduğu beş soruyu yazmak, sitenin içeriği için iyi bir başlangıç noktasıdır.
İçeriği tasarımdan önce hazırla
Tasarım, içeriğe göre şekillenir. Metinler ve fotoğraflar hazır değilse tasarımcı örnek metinle çalışır, içerik sonradan gelince düzen bozulabilir ya da proje beklemeye geçer. Süreci en çok geciktiren şey genellikle içeriktir.
Başlamadan önce şunları toparlamanı öneririz:
- Hizmetlerinin ya da ürünlerinin kısa ve anlaşılır açıklamaları
- Logo, ekibin ve işyerinin gerçek fotoğrafları
- Telefon, e-posta, adres ve çalışma saatleri
- Sık sorulan sorular ve yanıtları
- Paylaşma iznin olan referanslar ve çalışma örnekleri
Metinleri yazmakta zorlanıyorsan bunu başta söyle. İçerik desteğinin kapsamını baştan konuşmak, sonradan çıkan sürprizleri azaltır.
Mobil uyum seçenek değil, varsayılan olmalı
Birçok ziyaretçi siteni telefondan açacak. Bu yüzden mobil uyumlu olması, "ek özellik" değil temel beklentidir. Mobil uyum yalnızca küçük ekrana sığmak demek değildir:
- Yazılar yakınlaştırmadan okunabilmeli
- Düğmeler ve bağlantılar parmakla rahat dokunulabilecek büyüklükte olmalı
- Telefon numarası tek dokunuşla aranabilmeli
- Formlar telefonda doldurulabilir olmalı
Teklif aşamasında, sitenin yayından önce gerçek telefonlarda ve farklı ekran boyutlarında kontrol edilip edilmediğini sor.
Hız göz ardı edilmemeli
Yavaş açılan bir sayfada ziyaretçi sabırsızlanır. Hız çoğunlukla ağır görsellerden, gereksiz eklentilerden ve özensiz kodlamadan etkilenir. Sitenin hızını Google'ın ücretsiz PageSpeed Insights aracıyla kendin de ölçebilirsin. Ölçümü tek seferlik bir rakam gibi değil, yön gösteren bir işaret olarak oku; ağ koşulları ve cihaza göre sonuç değişir.
Teklif veren kişiye görsellerin nasıl optimize edildiğini ve sayfaya gereksiz kod eklenip eklenmediğini sorabilirsin.
Hız yalnızca ilk açılışla ilgili değildir. Sayfalar arasında gezinirken donma, kayma ya da geç yüklenen görseller de ziyaretçide kötü bir izlenim bırakır. Siteyi kendi telefonunda, mobil veride de denemek bu açıdan öğretici olur.
Temel SEO ilk günden kurulmalı
Arama motorlarında bulunmak sonradan eklenen bir süs değildir; sitenin yapısıyla başlar. İlk günden yerinde olması gereken temel işler şunlardır:
- Her sayfa için ayrı ve anlaşılır başlık ile açıklama
- Sayfa başına tek ana başlık ve mantıklı alt başlıklar
- Okunabilir adresler (URL)
- Görsellere açıklayıcı alternatif metinler
- Site haritası ve Google Search Console kaydı
Sıralama sözü veren tekliflere dikkat et. Arama sonuçlarında belirli bir yeri hiç kimse garanti edemez; sağlam bir temel kurmak ve içeriği zamanla geliştirmek ise gerçekçi yoldur.
Güven veren ayrıntıları unutma
Ziyaretçi bir işletmeye güvenip güvenmeyeceğine çoğu zaman birkaç saniyede karar verir. Telefon numarasının, adres ya da hizmet bölgesinin ve çalışma saatlerinin kolay bulunması güven verir. Gerçek fotoğraflar, hazır görsellerden daha inandırıcıdır.
Sitede bir iletişim formu varsa kişisel veri topladığını unutma. Bu durumda gizlilik ve kişisel verilerin korunması ile ilgili bilgilendirme metinlerinin sitede yer alması gerekir. Metinlerin içeriği için bir hukuk uzmanına danışmanı öneririz.
Alan adı ve hosting senin adına olsun
Bu madde sıkıcı görünür ama sonradan en çok sorun çıkaran konulardan biridir. Alan adı, hosting, Google hesapları ve analiz araçları işletmenin adına ve işletmenin e-posta adresiyle açılmalıdır.
Hesaplar ajansın ya da tek bir kişinin adına açıldığında, çalışma ilişkisi bittiğinde sitene erişmek zorlaşabilir. Teklif aşamasında şunları netleştir:
- Alan adı kimin adına kayıtlı, yenileme tarihi ne zaman?
- Hosting hesabının sahibi ve yöneticisi kim?
- Yönetici erişim bilgileri sana teslim edilecek mi?
Bu soruların cevabı "sende" ise iyi bir işarettir. Hesapların nasıl açılacağını birlikte kontrol etmek bizim de her projenin başında yaptığımız işlerden biridir.
Yayından sonrası için plan yap
Site yayına girince iş bitmez. İletişim bilgileri değişir, yeni bir hizmet eklenir, yazılım güncellemeleri çıkar. Yayından sonra neyin kimde olduğunu baştan bilmek sürprizleri engeller:
- Küçük içerik değişikliklerini kim, ne kadar sürede yapar?
- Güvenlik güncellemeleri ve yedekleme nasıl ele alınıyor?
- Bir sorun çıktığında kime, hangi kanaldan ulaşacaksın?
- Bu hizmetler teklife dahil mi, ayrı mı?
Bakım ve destek, teklifte ayrı bir kalem olarak yazılı değilse bunu açıkça sor.
Teklifleri karşılaştırırken sorulacak sorular
İki teklifi yalnızca toplam rakama bakarak kıyaslamak yanıltıcı olabilir, çünkü kapsamlar çoğu zaman aynı değildir. Karşılaştırmadan önce her teklife aynı soruları sor:
- Kaç sayfa ve hangi özellikler kapsamda?
- Tasarım için bir prototip ya da onay aşaması var mı?
- Metin ve fotoğrafları kim hazırlayacak?
- Site mobilde nasıl test edilecek?
- Temel SEO ayarları dahil mi?
- Alan adı, hosting ve diğer hesaplar kimin adına açılacak?
- Yayından sonra destek ve bakım nasıl işleyecek?
- Hazır şablon mu kullanılacak, tasarım size özel mi hazırlanacak?
Fiyat ve süre; sayfa sayısına, istenen özelliklere ve içeriğin ne kadar hızlı hazır olduğuna göre değişir. Bu yüzden iki teklifin rakamlarını kıyaslamadan önce kapsamlarını kıyasla. "Değişir, kapsama bağlıdır" cevabı bir kaçamak değil, dürüst bir cevaptır; asıl dikkat edilmesi gereken, kapsamı netleştirmeden kesin rakam söyleyen tekliflerdir.
Son söz
İyi bir web sitesi güzel görünmekten öte, ziyaretçinin aradığını hızlı bulmasını ve bir sonraki adımı atmasını sağlar. Bunun için hedefi, içeriği ve sorumlulukları baştan netleştirmek, sonradan düzeltmekten çok daha kolaydır. Kendi projen için bu başlıkları birlikte gözden geçirmek istersen bize yazabilirsin.